• BIST 99.839
    • Altın 260,241
    • Dolar 5,6960
    • Euro 6,4021

      -Dolar sevdası hiç geçmiyor…

      -Dolar sevdası hiç geçmiyor…
      -Dolar sevdası hiç geçmiyor…

      -Bundan 9 yıl 10 ay önce, 15 Ocak 2008 tarihinde 

      1 lira 14,49 kuruşa kadar inen ABD Dolar kuru, 
      dün (16 Kasım 2017) 3,8836 ile tarihi zirveye ulaştı
      -Birinci Dünya Savaşı öncesi 22,5 kuruştan işlem gören 
      ABD Doları, paradan 6 sıfır atılmasaydı, bugün 
      3 milyon 883 bin 600 lira olacaktı
      -ABD Doları, Merkez Bankası döviz alış kuru, 16 Kasım 2017 
      itibarıyla son bir yılda yüzde 18,72, son iki yılda yüzde 35,38, 
      son üç yılda yüzde 72,99, son dört yılda yüzde 89,98, 
      son beş yılda yüzde 116,73, 16 Ocak 2008-16 Kasım 2017
      arasında geçen 9 yıl 10 ayda ise yüzde 239,21 arttı

      Dolar önlenemez bir şekilde yükselmeye devam ediyor. Bundan 9 yıl 10 ay önce, 16 Ocak 2008 tarihinde 1 lira 14,49 kuruşa kadar inen ABD Dolar kuru, dün (16 Kasım 2016) 3,8836 ile tarihi zirveye ulaştı.
      Birinci Dünya Savaşı öncesinde 22,5 kuruştan işlem gören ABD Doları, paradan sıfır atılmasaydı, dün serbest piyasada 3 milyon 883 bin 600 lira olacaktı. 
      ABD Doları, Merkez Bankası döviz alış kuru, 16 Kasım 2016 itibarıyla son bir yılda yüzde 18,72, son iki yılda yüzde 35,38, son üç yılda yüzde 72,99, son dört yılda yüzde 89,98, son beş yılda yüzde 116,73, 16 Ocak 2008-16 Kasım 2017 arasında geçen 9 yıl 10 ayda ise yüzde 239,21 arttı.
      Kronik bir şekilde dış ticaret açığı ve dolayısıyla cari işlemler açığı veren Türkiye’de her zaman ABD Doları, Alman Markı, İngiliz Sterlini, Fransız Frangı gibi önemli para birimleri hayati oldu. Avronun ortaya çıkmasıyla Alman Markı ve Fransız Frangı gibi para birimleri tarihe karışsa da onların yerini Avro aldı. Birinci Dünya Savaşı öncesinde İstanbul Borsası’nda İngiliz Sterlini 110, ABD Doları 22,5, Fransız Frangı ise 4,37 kuruştan işlem görüyordu. Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda ABD Doları 1,07 liraya çıktı.
       
      -Cumhuriyetin İlk Döneminde Kur Rejimi
       
      Referans para olarak 1923-1950 arasında İngiliz Sterlini, daha sonra ABD Doları kullanıldı.
      Cumhuriyet kurulduğunda 1,67 Türk Lirası (TL) olan ABD Doları, dünya ekonomik krizinin başladığı 1929 yılında 2,08, 1930’da 2,12 liraya çıktı. Dolar, 1934-1938 yılları arasında 1,26 TL oldu.
      Döviz piyasalarının doğrudan denetlenmesi amacıyla, 25 Şubat 1930’da 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu (TPKK) çıkarıldı. Ardından alınan kararların denetimi için 11 Haziran 1930’da Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası kuruldu.
       
      -7 Eylül 1946 devalüasyonu
       
      İlk devalüasyon 7 Eylül 1946’da yapıldı ve 1 ABD Doları 1,30 TL iken 2,80 TL’ye çıktı. Bu devalüasyon, İkinci Dünya Savaşı sonrasının şartlarına ve yeni ekonomi politikalarına uyum sağlanması için yapıldı. Döviz sıkıntısının olmadığı bir ortamda yapılmış olması, bu devalüasyonu diğerlerinden ayırır. Bu devalüasyonla ithalat artışını sınırlı tutmak ve ihraç mallarının dolar cinsinden fiyatını düşürerek, ihracatı artırmak amaçlanmıştır. Hükümetin, biriktirdiği altın ve dövizin değerini yükselterek iç borçların gerçek değerini düşürmek eğiliminde olması ve Uluslararası Para Fonu’na (IMF) üyelik sonucu devalüasyon yetkisinin kısıtlanacak olması da bu devalüasyon kararında etkili oldu.
      Türkiye, 19 Şubat 1947’de Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası’na üye oldu ve ayarlanabilir sabit döviz kuru politikası uygulamaya başladı.
       
      -Ve IMF sahneye adım atıyor…
       
      Temmuz 1944’de ABD’nin kuzeydoğusunda yer alan New Hampshire eyaletindeki Carroll kasabasının bir bölümü olan Bretton Woods’ta toplanan Birleşmiş Milletler Para ve Finans Konferansı’nda imzalanan “Uluslararası Para Anlaşması” ile uluslararası ödemelerde kullanılacak yeni bir sistem getirildi. Sovyetler Birliği liderliğindeki Doğu Bloku ülkeleri dışındaki 44 ülkeden 730 delegenin katıldığı anlaşmayla katılan ülkeler için doları esas alan sabit kur sistemi benimsendi.
      Uluslararası para sisteminin kurallarını belirleyen bu anlaşma, Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) kurulmasına da karar verdi.
      ABD Doları altın ile dönüştürülebilirliğini koruyan tek ulusal para olarak kaldı. Anlaşma ile 1 ons altın 35 ABD Doları ya da 1 ABD Doları 0,88867 gram altın olarak saptandı ve ABD, dışarıdan talep olması durumunda doları bu parite üzerinden altına çevirmeyi kabul etti. Anlaşma, ancak çok özel ve düzeltilmesi olanaksız parasal dengesizliklerde herhangi bir ülkeye, parasının dolara karşısındaki değerini en çok yüzde 10 oranında değiştirme olanağı tanıdı. Bu oranın üzerinde devalüasyon veya revalüasyon yapmak için IMF’den izin alma zorunluluğu getirildi.
      Bretton Woods'la getirilen bu sistem, 15 Ağustos 1971 tarihine kadar devam etti. ABD, bu tarihte sistemin kendisine yüklediği görevleri yerine getiremeyeceğini gördü ve parasının altına dönüştürülebilirliğini kaldırdı.
       
      -4 Ağustos 1958 ve 9 Ağustos 1970 devalüasyonları
       
      7 Eylül 1946 tarihinde 2,80 liraya çıkan ABD Doları kuru, 4 Ağustos 1958’e kadar, yaklaşık 12 yıl bu kurda devam etti. 4 Ağustos 1958 tarihinde devalüasyona gidildi ve ABD Doları, Türk Lirası karşısında 2,80 liradan 9 liraya yükseltildi. Devalüasyonun ardından çok sayıda ürüne yüksek oranlı zam yapılmasıyla ekonomide sıkıntılar baş gösterdi.
      Yine sabit kurun bir sonucu olarak Türkiye 1970’de de döviz krizine girdi. ABD Doları, 9 Ağustos 1970’de alınan devalüasyon kararıyla 9 liradan 15 liraya çıkarıldı.
      Türkiye, devalüasyon ve yüksek enflasyon kıskacına da girdi ve uzun süre ta 2000’li yıllara kadar yüksek enflasyon cenderesinden çıkamadı.
       
      -Hiper enflasyonlar: 1 Dolar 4,2 trilyon Alman Markı
       
      Hiper enflasyon, 1923 yılında Almanya, 1944’de Macaristan ve Yunanistan’da, 1949’da Tayvan’da, 1994’de Yugoslavya’da, 2008’de Zimbabve’de görüldü. Aylık enflasyon, Tayvan’da yüzde 2 bin 178, Yunanistan’da yüzde 13 bin 800, Almanya’da yüzde 29 bin 500 olurken, Yugoslavya’da yüzde 313 milyon, Zimbabve’de yüzde 79,6 milyar, Macaristan’da yüzde 41,9 katrilyona kadar yükseldi. Tabii bu kadar yüksek enflasyonlar beraberinde devalüasyonları getirdi.
      Örneğin Almanya’da 1920 Aralık ayında bir dolar 73 Alman Papiermark iken, 1923 Aralık ayında ise 4,2 trilyon Alman Papiermark’a çıktı.
       
      -1970’ler ve enflasyon dönemi
       
      Türkiye’de yüzde 60-70’lerde istikrarlı bir seyir izleyen yüksek enflasyon yaşanması ekonomi literatüründe istisnai bir örnektir. 2001 krizinden sonra enflasyonu geleceğe yansıtmayan ekonomi politikası izlenmesi sonucu, büyük sıkıntılar çekilerek, enflasyon tek haneli rakamlara indirilmiştir. ABD Doları, 1970’li yılların, istikrarsız yıllarında, 21 Eylül 1977’de 19 liraya, 1 Mart 1978’de 25 liraya, 10 Haziran 1979’da bazı mallarda 35 liraya bazılarında 47,10 liraya çıktı. Tabii bu devalüasyon bile neredeyse tüm ihracatını petrol ithal etmeye harcayan, dışa kapalı olduğu için döviz kazanamayan bir ekonomi için yeterli olmadı.
       
      -24 Ocak 1980 ve günlük devalüasyonlar dönemi
       
      Sonuçta, 1980’li yıllara Türkiye, 24 Ocak Kararlarıyla başladı. 10 Haziran 1979 devalüasyonu ile 47,10 liraya çıkan ABD Doları kuru, 24 Ocak 1980’de 70 liraya yükseltildi.
      1 Mayıs 1981 yılından itibaren günlük kur ayarlaması veya günlük devalüasyon sistemine geçildi. 1 ABD Doları döviz alış kurunda, ilk kez, 5 Mayıs 1981’de 100 lirayı, 22 Mart 1983’de 200 lirayı, 13 Ocak 1984’de 300 lirayı, 18 Eylül 1984’de 400 lirayı, 9 Nisan 1985’de 500 lirayı, 22 Aralık 1987’de 1000 lirayı, 28 Kasım 1991’de 5 bin lirayı, 20 Mayıs 1993’de 10 bin lirayı geçti.
      29 Aralık 1983’te TPKK Hakkında 28 sayılı Karar ve 7 Temmuz 1984’te yürürlüğe giren TPKK Hakkında 30 sayılı Karar’la kambiyo rejimi, büyük ölçüde serbestleştirildi.
      1988 yılı Ağustos ayında mali piyasalarda yapılan bir değişiklikle döviz kurlarının piyasa koşulları altında tespiti sistemine geçildi. Bu amaçla Merkez Bankası bünyesinde Döviz ve Efektif Piyasaları kuruldu. 11 Ağustos 1989 tarihli TPKK Hakkında 32 Sayılı Karar, tam konvertibiliteye geçiş kararı olarak da kabul edilmektedir.
      Ağustos 1988’den itibaren günlük döviz kurları bankalar, özel finans kurumları ve yetkili müesseseler ve Merkez Bankası Döviz ve Efektif Piyasaları Müdürlüğü’nün katıldığı bir alım-satım seansı olan günlük kur belirlenmeye başlandı.
       
      -5 Nisan 1994 ve kur sepeti
       
      5 Nisan 1994’de kararlarından önce 22 bin 616,68 lira olan ABD Doları döviz alış kuru, 5 Nisan kararlarıyla 7 Nisan 1994’te ise 39 bin 853,13 liraya çıktı. 16 Ekim 1995’de 50 bin lirayı aşan ABD Doları, 25 Kasım 1996’da 100 bin lira sınırını geçti. ABD Doları, 19 Kasım 1999’da 500 bin lira düzeyini aştı.
      Merkez Bankası, 5 Nisan 1994 tarihinden itibaren döviz kurlarının bankalar, yetkili müesseseler, özel finans kurumları ve PTT’ce piyasa kuralları dahilinde serbestçe belirlenebileceğine karar verdi ve “gösterge niteliğinde” kurlar ilan edilmeye başlandı. Kur politikası, enflasyonun düşürülmesinde nominal çapa olarak kullanıldı. 1995 yılı başında IMF ile bir stand-by anlaşması imzalandı ve yapılan anlaşma çerçevesinde, 1 ABD Doları ve 1,5 Alman Markı olarak tanımlanan kur sepetinin aylık değerinin, öngörülen aylık enflasyon oranları kadar artırılması kararı alındı.
       
      -2001 krizi ve doların 1 milyon lirayı aşması
       
      2000 yılı başında IMF ile stand-by anlaşması imzalanarak üç yıllık bir program uygulamaya konuldu.
      Merkez Bankası, 1 ABD Doları+1,5 Alman Markı’ndan oluşan döviz sepetinin 2000 yılı için hedeflenen yüzde 20 toptan eşya fiyatları enflasyon oranı kadar artacağını ilan etti. Taahhüdünü yerine getirmek için, bu hedefe uygun günlük sepet değerlerinin alacağı değeri tespit etti. Sepet değerlerinin tutturulabilmesi için döviz piyasalarında ilan edilen sepet değerleri üzerinden, döviz alımı ve satımı yapacağını da duyurdu.
      2001 Kasım krizinden sonra kur sepeti uygulaması devam ettirildi. 19 Şubat 2001’de dönemin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ile dönemin Başbakanı Bülent Ecevit arasında ortaya çıkan siyasi kriz, önceden ilan edilen kur sepeti sisteminin devam ettirilemeyeceğini gösterdi. Hükümet, 21 Şubat 2001 gecesi döviz kurlarını dalgalanmaya bıraktı. Temmuz 2001’de bant sistemine geçileceği açıklandı ama gerçekleştirilemedi. 
      Merkez Bankası döviz alış kuruyla 21 Şubat 2001 tarihinde 1 ABD Doları 685 bin 391 lirayken, 22 Şubat 2001’de 957 bin 879 liraya, 23 Şubat 2001’de ise 1 milyon lirayı aşarak 1 milyon 72 bin 988 TL’ye yükseldi. Daha sonra 9 Mart 2001’de 887 bin 605 liraya düşse de 3 Nisan 2001’de 1 milyon 232 bin 604 liraya, 1 Kasım 2001’de 1 milyon 565 bin 645 liraya, 24 Mart 2003’te 1 milyon 746 bin 390 liraya kadar çıktı. 2001 yıl ortalaması 1 milyon 225 bin 411,8207 olan Dolar kuru, 2002 yılında 1 milyon 505 bin 839,5257 lira, 2003 yılında 1 milyon 493 bin 67,76 lira oldu.
       
      -Paradan 6 sıfır atılıyor
       
      Türk Lirası’ndan 6 sıfır atıldı ve adı Yeni Türk Lirası (YTL) olarak belirlenen para, 1 Ocak 2005 tarihinde tedavüle girdi. 31 Aralık 2004 tarihini 1 milyon 342 bin 100 liradan kapatan dolar döviz satış kuru, 1 Ocak 2005’te 1,3421 YTL oldu.
       
      -16 Ocak 2008’de ABD Doları 1,1449’a kadar düştü
       
      2005’te 1,3408, 2006’da 1,4311, 2007’de 1,3015 olan ortalama dolar döviz alış kuru, 2008’de 1,2929’a indi. Hatta 16 Ocak 2008’de 1,1449’a kadar düştü. 2009 yılında Türk Lirası’ndaki “Yeni” ibaresi kaldırıldı. Dolar, 2009 yılında ortalama olarak 1,5471 TL’ye çıktı, 2010 yılında 1,5004 TL’ye indi.
       
      -27 Ağustos 2013 dolar 2 lirayı aştı
       
      Ortalama ABD Doları kuru, 2011 yılında 1,67, 2012 yılında 1,7925 oldu. 2013 yılının ikinci yarısından itibaren yeniden yükselişe geçen ABD Doları kuru, 27 Ağustos 2013 tarihinde 2 TL’yi aşarak 2,0225’e yükseldi. 17 Aralık 2013’de 2,0372 olan dolar kuru, 17 Aralık süreciyle birlikte yeniden yükselişe geçti ve 2013 yılını 2,1304 TL’den kapattı. Dolar kuru, sermaye çıkışının etkisiyle 24 Ocak 2014’de döviz alış kurunda 2,3142, 28 Ocak 2014’te 2,3428’e kadar çıktı. Döviz satış kurunda ise sırasıyla 2,3184 ve 2,3470 rakamlarını gördü. Bunun üzerine 28 Ocak 2014’de Merkez Bankası’nın müdahalesi geldi.
       
      -Merkez Bankası’ndan keskin faiz artırım kararı
       
      Piyasaya yaptığı müdahalelere rağmen, döviz kurlarındaki yükselişi durduramayan Merkez Bankası’nın 28 Ocak 2014 gecesi, faiz oranlarını 5,5 puana varan oranlarda artırdı ve bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı yüzde 4,5’ten yüzde 10’a çıkardı, borç verme faiz oranı yüzde 10,25 düzeyinden yüzde 15 düzeyine yükseltti.
      Merkez Bankası, bu tarihten bu yana aralıklarla faiz oranlarını indirdi. En son, 24 Şubat 2015 tarihinde yaptığı toplantıda, gecelik borçlanma faiz oranını yüzde 7,5’den yüzde 7,25’e indirdi.
      Banka, gecelik faizde, marjinal fonlama oranı yüzde 11,25’ten yüzde 10,75’e, açık piyasa işlemleri çerçevesinde piyasa yapıcısı bankalara repo işlemleri yoluyla tanınan borçlanma imkanı faiz oranı yüzde 10,75’ten yüzde 10,25’e, Merkez Bankası borçlanma faiz oranı yüzde 7,5’ten yüzde 7,25’e düşürdü. Bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı yüzde 7,75’ten yüzde 7,5’e çekildi. Merkez Bankası, Geç Likidite Penceresi uygulaması çerçevesinde, Bankalararası Para Piyasası’nda saat 16.00–17.00 arası gecelik vadede uygulanan Merkez Bankası borçlanma faiz oranı yüzde 0 düzeyinde sabit tutarken, borç verme faiz oranı ise yüzde 12,75’ten yüzde 12,25’e düşürdü.
       
      -Dolar 7 Eylül 2015'de 3,0285'i gördü- 
       
      Ortalama olarak 2005’de 1,3408, 2006’da 1,4311 olan, 2007’de 1,3015’e, 2008’de 1,2929’a gerileyen, 15 Ocak 2008 tarihinde 1,1449’a kadar inen ABD Dolar kuru, aynı yıl 16 Kasım 2008’de 1,6203’e kadar çıktı. 2008 sonunu 1,5218 ile kapatan dolar, 2009’un 16 Kasım’ında 1,4746 oldu. 2009’u 1,4873 ile kapatan ABD Doları, 16 Kasım 2010’da 1,4280’e indi. 2010 sonunda 1,5376 olan dolar, 16 Kasım 2011’de 1,7829’a çıktı. Yılı 1,8889 ile kapatan dolar, 16 Kasım 2012’de 1,7919’a geriledi. 2012’yi 1,7776 ile kapatan dolar, 27 Ağustos 2013’de ilk kez 2 lirayı 2,0225 ile geçtikten sonra, 16 Kasım 2013’de 2,0442 oldu. 2013 yılını 2,1304 ile kapatan dolar, 16 Kasım 2014’de 2,245’e çıktı. Yılı 2,3269’dan kapatan dolar, 7 Eylül 2015’de 3,0285’i gördükten sonra 16 Kasım 2015’de 2,8686 oldu. 
       
      -Dolar son bir yılda 2,8686’dan 3,8836’ya çıktı-
       
      2015 yılını 2,9181’de kapatan dolar, 18 Eylül 2016’da 2,9678, 30 Eylül’de 3,004, 18 Ekim 2016’da 3,0928, 31 Ekim 2016’da 3,1024, 7 Kasım 2016’da 3,1532, 10 Kasım 3,2048, 16 Kasım 2016’da 3,3055’e, 16 Kasım 2017 tarihinde 3,8836’ya çıktı. 
      Buna göre, 16 Kasım 2016 itibarıyla son bir yılda yüzde 18,72, son iki yılda yüzde 35,38, son üç yılda yüzde 72,99, son dört yılda yüzde 89,98, son beş yılda yüzde 116,73, 16 Ocak 2008-16 Kasım 2017 arasında geçen 9 yıl 10 ayda ise yüzde 239,21 arttı. 
      ABD Doları kurunun 1914-1950 arasındaki seyri şöyle oldu:
       
      Yıl
      Ortalama ABD Doları Kuru (TL)
      1. Dünya Savaşı Öncesi
      0,225
      1. Dünya Savaşı Sonrası
      1,07
      1923
      1,67
      1924
      1,93
      1925
      1,87
      1926
      1,93
      1927
      1,96
      1928
      1,97
      1929
      2,08
      1930
      2,12
      1931
      2,12
      1932
      2,11
      1933
      1,66
      1934
      1,26
      1935
      1,26
      1936
      1,26
      1937
      1,26
      1938
      1,26
      1939
      1,28
      1940
      1,11
      1945
      1,31
      1946
      1,30
      1946 (7 Eylül)
      2,80
      1949
      2,80
       
      ABD Doları kurunun 1950’den sonraki seyri şöyle oldu:
       
      Yıl
      Yıllık Ortalamalar ve Devalüasyon Tarihleri
      Yıllık Ortalama ABD Doları Döviz Alış Kuru (TL)
      1950
      Ortalama
      2,8
      1951
      Ortalama
      2,8
      1952
      Ortalama
      2,8
      1953
      Ortalama
      2,8
      1954
      Ortalama
      2,8
      1955
      Ortalama
      2,8
      1956
      Ortalama
      2,8
      1957
      Ortalama
      2,8
      1958
      Ortalama
      2,8
      1959
      Ortalama
      2,8
      1960
      Ortalama
      5,1127
      1960
      22.Ağu
      9
      1961
      Ortalama
      9
      1962
      Ortalama
      9
      1963
      Ortalama
      9
      1964
      Ortalama
      9
      1965
      Ortalama
      9
      1966
      Ortalama
      9
      1967
      Ortalama
      9
      1968
      Ortalama
      9
      1969
      Ortalama
      9
      1970
      Ortalama
      11,34
      1970
      10.Ağu
      14,85
      1971
      Ortalama
      14,84
      1971
      23.Ara
      14
      1972
      Ortalama
      14
      1973
      Ortalama
      14
      1974
      Ortalama
      13,7755
      1974
      14.May
      13,5
      1974
      20.Eyl
      13,85
      1975
      Ortalama
      14,2956
      1975
      17.Nis
      14
      1975
      8.Tem
      14,25
      1975
      14.Ağu
      14,5
      1975
      28.Ağu
      14,75
      1975
      28.Eki
      15
      1976
      Ortalama
      15,8602
      1976
      15.Mar
      15,5
      1976
      2.Nis
      16
      1976
      27.Eki
      16,5
      1977
      Ortalama
      17,8165
      1977
      1.Mar
      17,5
      1977
      21.Eyl
      19,25
      1978
      Ortalama
      24,0455
      1978
      1.Mar
      25
      1979
      Ortalama
      30,7549
      1979
      10.Nis
      26,5
      1979
      12.Haz
      35
      1980
      Ortalama
      75,1198
      1980
      25.Oca
      70
      1980
      2.Nis
      73,7
      1980
      9.Haz
      78
      1980
      4.Ağu
      80
      1980
      13.Eki
      82,7
      1980
      27.Eki
      84,8
      1980
      10.Kas
      87,95
      1980
      10.Ara
      89,25
      1981
      Ortalama
      110,2476
      1981
      27.Oca
      91,9
      1981
      2.May
      95,95
      1981
      23.Mar
      95,65
      1981
      15.Nis
      98,2
      1981
      1.May
      99,8
      1981
      5.May
      100,45
      1982
      Ortalama
      160,8544
      1983
      Ortalama
      223,9547
      1984
      Ortalama
      364,3457
      1985
      Ortalama
      519,5208
      1986
      Ortalama
      669,4321
      1987
      Ortalama
      856,2281
      1988
      Ortalama
      1.425,71
      1989
      Ortalama
      2.120,82
      1990
      Ortalama
      2.606,29
      1991
      Ortalama
      4.175,27
      1992
      Ortalama
      6.874,39
      1993
      Ortalama
      11.035,66
      1994
      Ortalama
      29.788,31
      1995
      Ortalama
      45.738,52
      1996
      Ortalama
      81.386,16
      1997
      Ortalama
      152.071,28
      1998
      Ortalama
      260.974,37
      1999
      Ortalama
      420.126,15
      2000
      Ortalama
      623.704,00
      2001
      Ortalama
      1.225.411,82
      2002
      Ortalama
      1.505.839,53
      2003
      Ortalama
      1.493.067,76
      2004
      Ortalama
      1.422.341,23
      2005
      Ortalama
      1,3408
      2006
      Ortalama
      1,4311
      2007
      Ortalama
      1,3015
      2008
      Ortalama
      1,2929
      2008
      16.Oca
      1,1449
      2008
      16.Kas
      1,6203
      2008
      Yılsonu
      1,5218
      2009
      Ortalama
      1,5471
      2009
      16.Kas
      1,4746
      2009
      Yılsonu
      1,4873
      2010
      Ortalama
      1,5004
      2010
      16.Kas
      1,428
      2010
      Yılsonu
      1,5376
      2011
      Ortalama
      1,67
      2011
      16.Kas
      1,7829
      2011
      Yılsonu
      1,8889
      2012
      Ortalama
      1,7925
      2012
      16.Kas
      1,7919
      2012
      Yılsonu
      1,7776
      2013
      Ortalama
      1,9013
      2013
      16.Kas
      2,0442
      2013
      Yılsonu
      2,1304
      2014
      Ortalama
      2,1868
      2014
      16.Kas
      2,245
      2014
      Yılsonu
      2,3269
      2015
      Ortalama
      2,7135
      2015
      16.Kas
      2,8686
      2015
      Yılsonu
      2,9181
      2016
      Ortalama
      3,0235
      2016
      16.Kas
      3,2713
      2016
      Yılsonu
      3,5318
      2017
      16.Kas
      3,8836
      2017
      17.Kas
      3,8684
       
      Kaynak: DİE, TÜİK, TCMB, Kürşad Arat TCMB Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü, Prof. Dr. Feridun Ergin Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu’nun Atatürk Araştırma Merkezi, internet haber siteleri.Metin Türkyılmaz
      UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
      Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
      Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
      Diğer Haberler
      Tüm Hakları Saklıdır © 2013 Hür Net Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
      Tel : 0000 000 00 00 | Haber Yazılımı: CM Bilişim